top of page

4 PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN QUỐC TẾ PHỔ BIẾN TRONG GIAO DỊCH XUẤT NHẬP KHẨU

  • Ảnh của tác giả: Phoenix International Logistics
    Phoenix International Logistics
  • 27 thg 11, 2025
  • 8 phút đọc

Đã cập nhật: 28 thg 11, 2025

MỤC LỤC

1. Phương thức thanh toán điện chuyển tiền (Telegraphic Transfer – T/T) 

2. Phương thức thanh toán thư tín dụng L/C ( Letter of Credit)

3. Phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ DA, DP

4. Phương thức thanh toán ghi sổ ( Open Account)

Trong giao dịch xuất nhập khẩu có các phương thức thanh toán nào? Việc bạn nắm rõ các phương thức thanh toán là điều hết sức cần thiết. Nó sẽ giúp bạn giảm thiểu rủi ro, chủ động hơn trong quá trình giao dịch quốc tế. Vậy bạn hãy cùng Phoenix Logistics Vietnam tìm hiểu các phương thức thanh toán quốc tế phổ biến qua bài viết sau nhé.

1. Phương thức thanh toán điện chuyển tiền (Telegraphic Transfer – T/T) 

Người nhập khẩu sẽ gửi đề nghị đến ngân hàng của mình để thực hiện lệnh thanh toán  (qua mã SWIFT hoặc telex) đến ngân hàng của người xuất khẩu để thanh toán. Đây là một phương thức phương thức phổ biến nhất hiện nay bơi tính nha chóng và đơn giản của nó.

>>Phương thức thanh toán T/T được chia thành 3 loại như sau:

  • Hình thức thanh toán TT in advance: Với phương thức thanh toán này, bên nhập khẩu sẽ tiến hành thanh toán một phần hoặc toàn bộ số tiền của đơn hành cho bên xuất khẩu trước khi nhận được hàng.

  • Hình thức thanh toán TT in sight: Đây là phương thức thanh toán mà bên nhập khẩu sẽ thanh toán bằng điện chuyển tiền cho bên xuất khẩu ngay khi nhận được hàng và toàn bộ các chứng từ cần thiết.

  • Hình thức thanh toán TT at X day: là phương thức thanh toán mà bên nhập khẩu sẽ thanh toán cho bên xuất khẩu sau một khoảng thời gian “X” xác định trước khi đã nhận đủ hàng và chứng từ. X ở đây chính là thời gian bên nhập khẩu sẽ thanh toán cho nhà xuất khẩu..

1.1 Quy trình phương thức chuyển tiền T/T

Quy trình phương thức thanh toán điện chuyển tiền TT
Qui trình phương thức thanh toán bằng điện chuyển tiền T/T (Telegraphic Transfer)

1.2 Ưu - Nhược điểm của phương thức thanh toán điện chuyển tiền T/T

Ưu điểm

Nhược điểm

  • Nhanh chóng: Thời gian thực hiện chỉ từ vài phút đến 1 - 2 ngày làm việc.

  • Thủ tục đơn giản: Ít chứng từ, không quá ràng buộc như phương thức tín dụng chứng từ (L/C).

  • Chi phí thấp hơn phương thức L/C: Phù hợp với giao dịch có giá trị vừa và nhỏ, hoặc giữa đối tác tin cậy.

  • Linh hoạt: Có thể chuyển tiền trả trước, trả sau hoặc theo tiến độ thỏa thuận.

  • Rủi ro cao cho người bán (xuất khẩu): Nếu trả sau, có nguy cơ người mua không thanh toán hoặc chậm thanh toán (ví dụ do phá sản hoặc không mua được ngoại tệ).

  • Rủi ro cho người mua (nhập khẩu): Nếu trả trước, có khả năng người bán không giao hàng hoặc giao hàng kém chất lượng, không đúng như thỏa thuận trong hợp đồng.

  • Ít đảm bảo pháp lý: So với phương thức L/C, phương thức này không có sự cam kết thanh toán từ ngân hàng, rủi ro chủ yếu phụ thuộc vào uy tín giữa hai bên.

1.3 Hồ sơ thực hiện thanh toán T/T bao gồm:

- Giấy đề nghị chuyển tiền (theo mẫu ngân hàng)

- Hợp đồng mua bán ngoại thương

- Tờ khai Hải quan nhập khẩu (đối với thanh toán trả sau)

- Công văn nợ tờ khai Hải quan (đối với thanh toán trả trước)

- Hóa đơn thương mại


2. Phương thức thanh toán thư tín dụng L/C ( Letter of Credit)

Ngân hàng thay mặt Người  nhập  khẩu  cam  kết với  Người  xuất  khẩu sẽ thanh toán trong thời gian cụ thể khi  Người  xuất  khẩu xuất trình đủ những chứng từ phù hợp với  qui  định trong L/C đã được ngân hàng  mở  theo yêu cầu của người nhập khẩu.

>>Một số loại L/C phổ biến:

  • L/C không hủy ngang (Irrevocable L/C): Không thể sửa đổi hoặc hủy bỏ nếu không có sự đồng ý của tất cả các bên.

  • L/C có xác nhận (Confirmed L/C): Ngoài ngân hàng phát hành, còn có một ngân hàng khác (thường ở nước xuất khẩu) cùng cam kết thanh toán.

  • L/C trả ngay (At sight L/C): Người xuất khẩu được thanh toán ngay khi xuất trình chứng từ hợp lệ.

  • L/C trả chậm (Deferred Payment L/C): Người xuất khẩu nhận tiền sau một khoảng thời gian đã quy định.

2.1 Quy trình phương thức tín dụng chứng từ L/C

qui trình phương thức thanh toán bằng thư tín dụng LC
Qui trình thanh toán bằng thư tín dụng L/C

2.2 Ưu - nhược điểm của phương thức thanh toán L/C

Ưu điểm

Nhược điểm

  • Đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên:

    • Người bán yên tâm vì có ngân hàng cam kết thanh toán khi chứng từ hợp lệ.

    • Người mua chỉ phải trả tiền khi chắc chắn hàng đã được giao theo đúng điều kiện hợp đồng.

  • Hạn chế rủi ro thương mại quốc tế: Giảm thiểu rủi ro về không thanh toán hoặc giao hàng không đúng hợp đồng.

  • Dễ dàng huy động vốn: Người xuất khẩu có thể chiết khấu bộ chứng từ tại ngân hàng để nhận tiền sớm.

  • Chi phí cao: L/C thường phát sinh nhiều loại phí như phí phát hành, phí xác nhận, phí thông báo hay phí thanh toán, khiến tổng chi phí giao dịch cao hơn so với T/T hoặc nhờ thu.

  • Thủ tục phức tạp: Yêu cầu bộ chứng từ chặt chẽ, chỉ cần sai sót nhỏ cũng có thể bị từ chối thanh toán.

  • Phụ thuộc ngân hàng: Thời gian xử lý chứng từ và thanh toán có thể kéo dài nếu ngân hàng kiểm tra kỹ lưỡng.


2.3 Bộ hồ sơ thực hiện thanh toán L/C bao gồm

  • Chứng từ tài chính -Hối phiếu

    - Kỳ phiếu

    -Séc

    - Chỉ thị nhờ thu

    - Thư tín dụng L/C

    - Các chứng từ khác

  • Chứng từ thương mại

    - Hợp đồng ngoại thương

    - Hóa đơn thương mại (Invoice)

    - Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)

    - Vận đơn vận tải (Bill)

    - Giấy chứng nhận xuất xứ (CO)

    - Các chứng từ khác

3. Phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ DA, DP

Nhờ thu kèm chứng từ ( Documentary Collection) là phương thức trong đó người xuất khẩu ủy thác cho ngân hàng của mình (ngân hàng nhờ thu) thu hộ số tiền từ người nhập khẩu (người mua), thông qua việc giao bộ chứng từ hàng hóa cho họ theo các điều kiện nhất định. Có 2 điều kiện chính

  • D/P (Documents against Payment) - Nhờ thu trả ngay: Người nhập khẩu chỉ được nhận bộ chứng từ (và từ đó lấy hàng) khi thanh toán ngay số tiền ghi trên hối phiếu.

  • D/A (Documents against Acceptance) - Nhờ thu trả chậm: Người nhập khẩu chấp nhận hối phiếu kỳ hạn (cam kết sẽ trả vào ngày đáo hạn) để nhận chứng từ, sau đó mới thanh toán.

3.1 Qui trình phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ DA, DP

Quy trình phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ
Qui trình thanh toán phương thức nhờ thu kèm chứng từ (DA, DP)

3.2 Ưu - nhược điểm của phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ

Ưu điểm

Nhược điểm

  • Chi phí thấp hơn L/C: Do ngân hàng chỉ đóng vai trò trung gian thu hộ, không cam kết thanh toán.

  • Đảm bảo hơn T/T trả sau: Vì người mua chỉ có thể nhận chứng từ để lấy hàng sau khi thanh toán hoặc ký chấp nhận hối phiếu.

  • Linh hoạt với D/A: Người nhập khẩu có thêm thời gian xoay vòng vốn nhờ được chậm thanh toán.

  • Người bán (xuất khẩu) vẫn chịu rủi ro:

    • Với D/P: Người nhập khẩu có thể từ chối nhận chứng từ → hàng hóa bị lưu kho, phát sinh chi phí.

    • Với D/A: Nguy cơ người nhập khẩu không trả khi đến hạn, người bán mất quyền kiểm soát hàng.

  • Ngân hàng không đảm bảo thanh toán: Chỉ làm trung gian, không chịu trách nhiệm nếu người mua không trả tiền.

  • Thời gian thu tiền lâu hơn T/T: Do phải luân chuyển chứng từ qua hệ thống ngân hàng.

3.3 Một số lưu ý trong phương thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ

  • Với điều kiện Nhờ thu trả ngay D/P (Documents against Payment): Tuy sau khi giao hàng, bên xuất khẩu vẫn còn quyền kiểm soát hàng hóa nhưng nếu người mua (bên nhập khẩu) không nhận hàng và không thanh toán thì người xuất khẩu phải mất chi phí - thời gian cho việc xử lí lô hàng, và rủi ro hơn nữa là không thể thu hồi vốn.

  • Với điều kiện Nhờ thu trả chậm D/A (Documents against Acceptance): Khi hối phiếu được chấp nhận, người xuất khẩu sẽ mất quyền kiểm soát hàng hóa, việc nhận thanh toán lúc này hoàn toàn tuỳ thuộc thiện chí của người nhập khẩu.

  • Trong trường hợp hàng được gửi bằng đường hàng không hoặc một vài phương thức vận tải khác, vận đơn hàng không hoặc các chứng từ tương tự không phải là chứng từ sở hữu hàng hoá, do đó hàng hóa có thể được chuyển giao cho người nhập khẩu trong khi việc thanh toán hoặc chấp nhận chưa được thực hiện.

4. Phương thức thanh toán ghi sổ ( Open Account)

Là phương thức thanh toán mà trong đó người xuất khẩu mở 1 tài khoản ghi nợ cho nhà nhập khẩu, được hai bên thỏa thuận thời hạn thanh toán vào một thời điểm nhất định trong tương lai. Theo đó, người xuất khẩu sẽ thực hiện giao hàng kèm chứng từ - hóa đơn thương mại có thông tin hàng hóa và số tiền cần thanh toán  cho người mua. Nhà nhập khẩu sẽ sử dụng tài khoản trả trước để thanh toán cho người bán bằng cách ghi nợ vào tài khoản này. 

4.1 Qui trình phương thức thanh toán ghi sổ

Qui trình phương thức thanh toán ghi sổ
Qui trình phương thức thanh toán ghi sổ

Đối với phương thức này, người xuất khẩu sẽ chịu rủi ro không thanh toán hoặc thanh toán chậm từ bên mua. Do đó, doanh nghiệp xuất khẩu cần đánh giá độ uy tín, tin cậy và khả năng thanh toán của bên nhập khẩu trước khi thực hiện thanh toán bằng phương thức này.

4.2 Ưu - nhược điểm của phương thức thanh toán ghi sổ (Open Account)

Ưu điểm

Nhược điểm

Đối với bên nhập khẩu: - Có thể nhận hàng hóa trước và thanh toán sau, giúp giảm áp lực tài chính. Đối với bên xuất khẩu: - Là phương thức bán hàng đơn giản, chi phí thấp, thường được thực hiện với các đối tác uy tín, không có tiềm năng rủi ro về tài chính. - Giảm được thời gian xử lí chứng từ phía ngân hàng.

Đối với bên nhập khẩu: - Nhà xuất khẩu có thể không giao hàng, hoặc giao hàng không đúng cam kết về thời gian, chủng loại và chất lượng. Đối với nhà xuất khẩu: - Sau khi nhận hàng hóa, bên nhập khẩu có thể không thanh toán, không có khả năng thanh toán hoặc thanh toán không đúng hạn đã cam kết. - Về lí thuyết, cho dù quyền sở hữu hàng hóa có thể được duy trì, nhưng thực tế bên xuất khẩu rất khó để kiểm soát hàng hóa của mình một khi đã chuyển cho bên mua.

KẾT LUẬN

Việc hiểu và lựa chọn đúng phương thức thanh toán quốc tế không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt dòng tiền, mà còn giảm thiểu đáng kể các rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu. Dù phương thức thanh toán nào: T/T, L/C, D/P – D/A hay phương thức ghi sổ — đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với từng bối cảnh giao dịch, mức độ tin cậy và khả năng tài chính của hai bên.


Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn để cân nhắc, đàm phán phương thức thanh toán phù hợp. Từ đó, giúp quá trình hợp tác xuất nhập khẩu giữa hai bên được diễn ra suôn sẻ. Nếu bạn có bất kì thắc mắc hoặc cần tư vấn thêm về quy trình thanh toán quốc tế, chứng từ, hay giải pháp vận chuyển – dịch vụ logistics trọn gói Phoenix Logistics Vietnam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình xuất nhập khẩu toàn cầu. 



LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

(+84) 94 6901199 (Ms. Linh)

TP. Hồ Chí Minh:  Tầng 2, tòa nhà HALO, số 10, đường Phan Đình Giót, phường Tân Sơn Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh

Hà Nội: Tầng 13, Tòa nhà Licogi 13, Số 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội



Bình luận


DỊCH VỤ CỦA CHÚNG TÔI

Vận chuyển đường hàng không

Vận chuyển đường biển

Vận chuyển nội địa

Khai báo Hải quan

Kho bãi

Bài viết gần đây

bottom of page